Openbare Samenscholing

14 februari 2016 | Jean-Paul Toonen

Speakers' Corners, die vind je maar op een paar plekken in de wereld. Toch is het door de geschiedenis van de mensheid heen een tijdloos verschijnsel dat de vrijheid van meningsuiting onderstreept.

Schermafbeelding 2016-02-14 om 10.21.12.png ©2000Lichtgestalten.de

Ergens in een hoekje van het grote Hydepark in Londen staat een man op een trapladdertje - door hemzelf meegenomen - de waarheid te verkondigen. Groepjes toeristen kijken lacherig toe en vragen zich af wat de man bezielt om dag na dag de motivatie op te brengen voor zijn proclamatie. Maar hij is niet de enige. De traditie van de Speakers' Corner in Londen gaat ver terug vóór de ‘Parks Regulation Act’ uit 1872. En in een miljoenenstad is er natuurlijk elke dag wel iemand die het volk wil toespreken. Of dat nu om religieuze, politieke of andere thema’s gaat.

Zo zijn er meer plekken in de wereld waar de overheid ruimte laat voor samenscholing en spreken in het openbaar. Al zou je zeggen dat zoiets overbodig is in een digitaal tijdperk. We hebben immers een veel groter bereik als we online bloggen. En onze overtuiging of idee op Facebook of op YouTube zetten. Maar is dat wel hetzelfde? Spreken in het openbaar is een vaardigheid die een ander soort energie losmaakt. En die ervaring is ook voor het publiek onvervangbaar via online platforms.

Schermafbeelding 2016-02-14 om 11.09.43.png ©2005Spreeksteen

Je vindt Speakers' Corners wereldwijd in een beperkt aantal steden, zoals Singapore, Bangkok en Port of Spain. Ook in de V.S. zijn er al meer dan 100 jaar Speakers Corners, waarvan sommige alleen zijn voorbehouden aan studenten die hun publiek vinden op de plaatselijke Universiteitscampus. En sinds kort vinden we ook in Amsterdam een Speakers' Corner die de Spreeksteen wordt genoemd. Die is nog maar pas opgericht in 2005, naar aanleiding van de moord op Theo van Gogh. Men spreekt en discussieert er alleen op zondagmiddag.

Schermafbeelding 2016-02-14 om 12.06.23.png ©2008WikiCommons

Het lijkt wel of Maastricht ook een speakerscorner heeft, maar dan met een versteend karakter. Het bronzen standbeeld van Fons Olterdissen in de Grote Looierstraat heeft er alle kenmerken van. Olterdissen was echter een schrijver en dus verhalenverteller. Daarom zou het natuurlijk beter zijn om op een andere plek een levendige en druk bezochte Speakers' Corner te hebben. En een geschikte locatie ligt voor de hand.

Schermafbeelding 2016-02-14 om 11.32.10.png ©2015TeamLIAG

Die zou gevonden kunnen worden in het Campuspark Tapijn. Voor zover de plannen inzage bieden, is er nog geen Speakers' Corner voorzien. Maar wil je als Maastrichtse Universiteit meetellen in de vaart der eigenwijze volkeren, dan moet elke Maastrichtse visionair op een sinaasappelkist. Of op een trapladdertje uit de bezemkast. In elk geval niet veel pompeuzer dan de spreeksteen naar Amsterdams principe, die meteen duidelijk maakt dat het gebruikelijke Maastrichtse decorum niet nodig is bij de vertolking van een goed verhaal.


blog overzicht
Gesprek laden